වැවක ප්‍රධාන කොටස් හදුනා ගැනීමට ඔයාලා කැමතිද?





වැව කියන සංකල්පය ඔයාල දන්නව යාලුවනේ බිහිවූයේ අපේ ජලාශ්රිත ශිෂ්ඨාචාරයේ කියන්නෙ අනුරාධපුර පොළොන්නරු යුගවලදිනෙ. ඉතින් යුගයේ අපේ පැරණි මුතුන් මිත්තන්ගෙ තාක්ෂණික දැනුම හා විභූතිය විශිෂ්ඨ ලෙස පෙන්වන තැනක් තමා මේ වැව කියන සංකල්පය. කාලයේ එනම් අනුරාධපුර පොළොන්නරු යුගවලදී වර්ෂා රහිත කාලයට කෘෂිකාර්මික කටයුතු සදහා ජලය සපයා ගත්තේ මේ වැව් ආශ්රය කොටගෙන. ඉතින් ඔයාලා කැමති ඇති මේ වැව කියන දේ ගැන තවදුරටත් දැනගන්න. එහෙනම් අපි විමසලා බලමු පිළිබදව,

වැව කියන පද්ධතියේ මූලික අංග වුනේ වැව් බැම්ම, බිසෝකොටුව, සොරොව්ව, සළපනාව හා පිටවානයි. මේ අංග පිළිබඳව වැඩිදුර තොරතුරු විමසා බලන්න අපි සූදානම්.

වැව් බැම්ම

වැවක ප්‍රධාන අංගය ව්දියට මෙය හදුන්වන්න පුලුවන්. වැව් බැම්ම නිර්මාණය වූයේ එකිනෙකට ළංව තිබෙන කදුගැට දෙකක් යා කොට බැම්මක් බැදීම තුළිනි. එම බැම්මෙන් ඉහළ ප්‍රදේශයේ සිට ගලන ජලයේ මේ බැම්ම නිසා ජලය එක් රැස් වීම හේතුවෙන් වැව බිහිවූවා. වැවෙහි ජල ධාරිතාවට ඔරොත්තු දිය හැකි ප්‍රමාණයට වැව් බැම්ම උසට හා ශක්තිමත්ව නිර්මාණය කිරීම අවශ්‍ය වූවා.


සළපනාව

වැව් බැම්මේ ආරක්ෂාව සදහා වැව් බැම්මේ ඇතුළු පැත්තේ පාදමේ කළුගල් පුවරු අතුරනු ලැබීම සිදුකරනු ලැබූවා. එමගින් වැව් බැම්ම ශක්තිමත් වූවා වගේම රළ පහරට වැව් බැම්ම සේදී යාමෙන්ද ආරක්ෂා වූවා. මේ ගල් පුවරු අතුරනු ලැබූ කොටස රළපනාව, රළ පැන්නුම, සළපනාව යන නම් වලින් හදුන්වනු ලබනවා.



පිටවාන

වැවක ජලය අධික වන විට එම අතිරික්ත ජලය පිටට ගලා යාමට ඉඩ සලසන ස්ථානය වූයේ පිටවානයි. බොහෝ අවස්ථාවලදී වැව් බැම්මේ කෙළවරක වැව් බැම්මේ මට්ටමට පහත් වන ලෙස ගල් පුවරු අල්වා කපොල්ලක් ලෙස මෙය සාදනු ලැබූවා. ජලය වැඩි කාලයේදී අතිරේක ජලය මින් බැස යාම හේතුවෙන් වැව් බැම්මට ඇතිවිය හැකි හානිය වැළකුණා.



සොරොව්ව

වැවකින් ජලය පිටකරන විවරය සොරොව්ව නමින් හැදින්වෙනවා. විශාල වැව්වල සොරොව් කිහිපයක් පිහිටි අවස්ථා දැකිය හැකියි. සාමාන්‍ය වැවක සොරොව් දෙකක් දැකිය හැකි වනවා. වැවේ ජල මට්ටම ඉහල තිබෙන අවස්ථාවක ජලය සැපයිය හැකි ආකාරයෙන් ඉහළ ජල මට්ටමේ පිහිටි සොරොව්ව ගොඩ සොරොව්ව නමින් හදුන්වනු ලබනවා. මේ ගොඩ සොරොව්ව මගින් ජල මට්ටමට සාපේක්ෂ මට්ටමේ පිහිටි උස්බිම් ප්‍රදේශ සදහා ජලය සැපයිය හැකි වූවා.

වැව් බැම්මේ වඩා පහළ මට්ටමකින් පිහිටවනු ලැබූ සොරොව්ව මඩ සොරොව්ව නමින් හදුන්වනු ලබනවා. ජල මට්ටම බෙහෙවින් අඩුවූ කල ජලය ලබා ගන්නේ මේ මඩ සොරොව්වෙනි. වැවේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සදහා වැව හිස් කිරීමටද මඩ සොරොව්ව උපකාරී වේ. කුඩා වැව්වල දකින්නට ලැබෙන්නේ මඩ සොරොව්ව පමණි.



බිසෝකොටුව

පැරණි වැව් කර්මාන්තයේ විශිෂ්ඨ ශ්‍රී විභූතීය පෙන්නුම් කරන අංගයක් ලෙස බිසෝකොටුව හැදින්විය හැකිය. විශාල ගැඹුරු වැවකින් වැව් බැම්ම හරහා සොරොව්වක් මගින් ජලය පිටට ගලා යාමේදී ඇතිවන පීඩනය වැව් බැම්මට හානිකර විය හැකිය. වැව් ඉවුරත් ජල මට්ටමත් එක්වන තැන ගැඹුරු හතැරැස් ළිඳක හැඩයට තනා ඇති බිසෝකොටුව මගින් එකී පීඩනය පාලනය කරනු ලැබේ. බිසෝකොටුව යනු සොරොව්වෙහි ඉදිකල ප්‍රධාන කොටසකි.එම බිසෝකොටුව පතුලේ සිට වැව් කණ්ඩිය හරහා පිටට ජලය ගෙනයනු ලැබේ. අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට හා අවශ්‍ය වේලාවට ජලය ලබා ගැනීම සදහා මෙම බිසෝකොටුවේ විශේෂ ජල පාලක උපකරණයක් යොදා තිබිණි. පැරණි සෙල්ලිපි ආදියෙහි මෙය මොහොල ලෙස හදුන්වා තිබේ.
මුල් යුගයේ තනන ලද බිසෝකොටු වලටත් පසු කාලයේ තනන ලද බිසෝකොටුවලත් දක්නට ඇති එකම වෙනස විශාලත්වයෙන් වැඩිවීම පමණි. තාක්ෂණික ලක්ෂණවල වෙනසක් සිදුවී නොමැත. එයින් පැහැදිලි වනුයේ බිසෝකොටුව මුල් අවස්ථාවේදීම තාක්ෂණික අංග අතින් පරිපූර්ණ නිර්මාණයක් වූ බවයි.


මුරගල

වැවක සොරොව්වේ හෝ ඒ අසල හෝ නාග රූපයක් සහිත මුරගලක් බොහෝවිට දක්නට ලැබේ. නාගයා ජලයට අධිගෘහිත යැයි පැරැන්නන් විසින් සලකන ලදී. ඒ නිසා වැව් පොකුණු ආදිය සෑදූ කළ ඒවාට ආරක්ෂාව සදහා නාග රූප ඉදිකරන ලද බව පෙනී යයි. එසේ නාග රූපයක් ඉදිකළ විට වැවේ ජලය අඩු නොවන බවට විශ්වාසයක් තිබුණි.

මේ මූලික නිර්මාණ එක්වීමෙන් සෑදුණු වැව අපේ පැරණි තාක්ෂණික නිපුණතාවය විදහා දක්වනු ලබයි. වැවක සියලූම අංග විදහා දක්වන වැවක් ලෙස මහා පරාක්‍රමබාහු රජතුමන් විසින් ඉදිකළ පරාක්‍රම සමුද්‍රය දැක්විය හැකියි.

 පරාක්‍රම සමුද්‍රය

ශාකවල ලිංගික ප්‍රජනනය පිළිබඳව ඔබ දැනුවත්ද

ශාකවල ලිංගික ප්‍රජනනය මාතෘකාව අ.පො.ස සාපෙළ විද්‍යාව විෂය හදාරන ඔබටත් අ.පො.ස උපෙළ ජීව විද්‍යාව හදාරන ඔබටත් අධ්‍යන කටයුතුවලදී හමුවන ප්‍රධාන මාතෘකාවක්. ඉතින් මේ පිළිබඳව දැනුම සොයන සෑම කෙනෙක්ම උදෙසා මේ ලිපිය ලියන්නට මා එලැඹුණා.

            ශාකවල ලිංගික ප්‍රජනනය සදහා විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය වී ඇති ව්යූහය වන්නේ පුෂ්පයයි. මේ පුෂ්ප හටගන්නා ශාක සපුෂ්ප ශාක ලෙස හැදින්වෙනවා. පුෂ්පයක ප්‍රධාන කාර්‍යය වන්නේ ලිංගික ප්‍රජනනය සදහා අවශ්‍ය ප්‍රජනක සෛල නිපදවීමයි.


 පුෂ්පයක කොටස් හදුනා ගනිමු



Petal- පෙති
Sepal- මණි පත්‍ර
Ovule- ඩිම්බය
Ovary- ඩිම්බ කෝෂය
Stigma- කලංකය
Style – කීලය
Filament- සූත්‍රිකාව
Anther- පරාගධානිය
Stamen – රේණුව

පිටතින්ම මණි පත්‍රද, ඊට ඇතුළතින් විශාල වර්ණවත් දළ පත්‍රද දළ පත්‍රවලට ඇතුළතින් රේණු හෙවත් පූමාංගයද ඊලගට ජායාංගයද පිහිටනවා. රේණුවක් පරාගධානියකින් හා සූත්‍රිකාවකින් සමන්විත වනවා. ජායාංගයේ කොටස් වන්නේ කලංකය, කීලය හා ඩිම්බ කෝෂයයි.

ඉහත රූප සටහනේ ඇති පුෂ්පයේ පූමාංගය හා ජායාංගය යන දෙකම ඔබට නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. නමුත් මේ ජායාංගය හා පූමාංගය වෙන වෙනම පිහිටන පුෂ්පද දැකගත හැකි වනවා. ලිංග කොටස් දෙකම ඇතිවිට එම පුෂ්ප ද්විලිංගික පුෂ්ප ලෙසත් ජායාංගය හෝ පූමාංගය යන දෙකෙන් එකක් පමණක් ඇති පුෂ්ප ඒකලිංගික පුෂ්ප ලෙසත් හැදින්වෙනවා. මේ ඒකලිංගික පුෂ්ප අතරින් ජායාංගය පමණක් පිහිටා ඇති පුෂ්ප ජායාංගී පුෂ්ප ලෙසත් පූමාංගය පමණක් ඇතිවිට පූමාංගී පුෂ්ප ලෙසත් හැදින්වෙනවා. ජායාංගී හා පූමාංගී පුෂ්ප එකම ශාකයේ පිහිටන ශාක ඒකගෘහී ශාක ලෙසත් වෙන වෙනම පිහිටන ශාක ද්විගෘහී ශාක ලෙසත් හැදින්වෙනවා.

පරාගණය

පරාගධානි තුළ නිපදවෙන පරාග, කලංකය මත තැන්පත්වීම පරාගණය ලෙස හැදින්වෙනවා. පරාගධානි කුටීර තුළ නිපදවෙන පරාග, පරාගධානි බිත්ති පිපිරවීමෙන් පිටතට පැමිණෙනවා. පරාගණය සිදුවන ආකාරය අනුව එය ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් යුක්ත වනවා. පුෂ්පයක පරිණත පරාග එම පුෂ්පයේම හෝ එම ශාකයේම වෙනත් පුෂ්පයක හෝ කලංකය කරා යාම ස්ව-පරාගණය ලෙස හැදින්වෙනවා. පුෂ්පයක පරිණත පරාග එම විශේෂයේම වෙනත් ශාකයක පුෂ්පයක ඇති කලංකය කරා ගෙනයාම පර-පරාගණය ලෙස හැදින්වෙනවා.
පර-පරාගණයේදී එක් ශාකයක ඩිම්බයක් වෙනත් ශාකයක පරාගවලින් සංසේචනය වීම සිදුවන නිසා අලුත් ගුණ සහිත ශාක ඇතිවිය හැකි වනවා. පර-පරාගණයෙන් ඇතිවන අලුත් ශාකයන්වල ස්ව-පරාගණයෙන් ඇතිවන ශාකවලට වඩා විවිධ ලක්ෂණ ඇතුලත් වීම දකින්නට පුලුවන්. නමුත් බොහෝ ශාක හැඩගැසී තිබෙන්නේ ස්ව-පරාගණය වලක්වා පර-පරාගණය සිදුවීමට වැඩි අවකාශයක් ලැබෙන පරිද්දෙනි.

ස්ව - පරාගණය වලක්වා පර - පරාගණය සිදුකිරීම සදහා ශාක දරන අනුවර්තන

·         ඒක ලිංගික පුෂ්ප ඇතිවීම - ජායාංගි පුෂ්ප ඇතිවීම -පොල්, බඩ ඉරිඟු, සාදික්කා

·         අසමපරිණතිය - පුෂ්පයේ පූමාංගය හා ජායාංගය එකවර පරිණත නොවීම - ට්‍රයිඩැක්ස්

·         යෝගබාධකතාව - පුෂ්පයේ රේණු හා කලංකය එකිනෙකට දුරස්ව පිහිටීම - මිනීමල්, ඕකිඩ්

·         විෂමකීලතාව - පුෂ්පයේ රේණු හා කලංක එකම මට්ටමේ නොපිහිටීම

·         ස්වවන්ධ්‍යතාව - වැල් දොඩම්

·         බාහිරාවර්තී රේණු- රේණු පිටතට නැමී පිහිටීම

ඉහත ස්වවන්ධ්‍යතාව යනු යම් ශාකයක පරාග එම ශාකයේම පුෂ්පයක කලංකය මත පතිතවූ විට පරාග ප්‍රෝහණය නොවීමයි.

සමහර ශාකයන් පැහැදිලිව ස්ව පරාගිත හෝ පර පරාගිත ලෙස දැක්වීම කල නොහැකිය. ස්වභාවිකව මෙම දෙයාකාරයෙන්ම පරාගණය සිදුවන බෝගද ඇත.

පරාගණ කාරක

එක් පුෂ්පයක පරාග තවත් පුෂ්පයක් කරා ගෙනයාමට පුෂ්පය හා ගැටෙන ජලය, සතුන් හා වාතය වැනි කාරකයන් හේතු වේ. මේවා පරාගණ කාරක ලෙස හැදින්වේ. ප්‍රධාන පරාගණ කාරක 3කි.
විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුක්ත විශාල දල පත්‍ර හා මධු කෝෂ පිහිටා ඇති ආකර්ෂණීය පුෂ්පවල පරාගණය සදහා බොහෝවිට උදව් වන්නේ සතුන්‍ය. එයිනුත් පුෂ්පවල පර පරාගණය සදහා වඩාත් දායක වන්නේ කෘමීන් ය.

·         වාතකාමී පුෂ්ප
වාතය මගින් පරාගණය සිදුකරන පුෂ්පවල බොහෝවිට පූමාංගී හා ජායාංගී ලෙස පුෂ්ප වෙන වෙනම පිහිටයි. පූමාංගී පුෂ්ප ශාකයේ ඉහලින්ම පිහිටන අතර පරාග ඉතා සැහැල්ලුය. ජායාංගී පුෂ්පවල කලංකය පිහාටු  ආකාර වේ. තෘණ කුලයේ ශාක බොහොමයක් වාතකාමී පුෂ්පවලින් යුක්තය.

·         ජලකාමී පුෂ්ප
මෙවැනි ශාකවල පූමාංගී හා ජායාංගී පුෂ්ප වෙන වෙනම පිහිටා ඇති අතර පරාගධානි පරිණත වූ විට පූමාංගී පුෂ්පය ශාකයෙන් ගැලවී වතුරේ පාවේ. එය ජායාංගී පුෂ්පයක කලංකය අසලට පැමිණි විට පරාගණය සිදුවේ. මීට හොදම නිදසුනක් ලෙස වැලිස්නේරියා ශාකය දැක්විය හැකිය.

·         කෘතීම පරාගණය
යම් පුෂ්පයක කලංකය මත එම විශේෂයේම වෙනත් පුෂ්පයක පරාග තැන්පත් කරවීම කෘතීම පරාගණය නම් වේ.

·         සංසේචනය

පරාගයක් තුළ ජනක න්‍යෂ්ඨියක් හා නාල න්‍යෂ්ඨියක් ඇත. ජායාංගය තුළ ඇති සීනි ද්‍රාවණය ස්වභාවික උත්තේජනයක් ලෙස ක්‍රියා කර පරාගය ප්‍රරෝහණය වීම ආරම්භ වේ. පරාග කණිකාවෙහි බිත්තියේ තුනී ස්ථානයකින් එහි සෛල ප්ලාස්මය පරාග නාලයක් ලෙස පිටතට පැමිණීම සිදුවේ. මෙම නාලය හරහා පරාගය තුළ ඇති ජනක න්‍යෂ්ඨිය ඩිම්බය වෙතට ගමන් කරයි.

පරාග නාලයේ බිත්තිය බිදී පරාගයේ ජනක න්‍යෂ්ඨිය ඩිම්බයේ ජායා න්‍යෂ්ඨිය සමග හාවේ. මෙය සංසේචනය ලෙස හදුන්වයි. ඩිම්බ සංසේචනයෙන් පසු පුෂ්පයේ වෙනස්කම් රැසක්ම සිදුවේ. සංසේචනයෙන් පසුව පුෂ්පයේ මුකුටය හා රේණු ක්‍රමයෙන් වියළී හැලී යයි. ඩිම්බාවරණ බීජාවරණ බවටත්, ඩිම්බය බීජය බවටත්, ඩිම්බ කෝෂය ඵලය බවටත් පත්වන අතර ඩිම්භ කෝෂ බිත්තිය ඵලාවරණ බවට පත්වේ.
ඇතැම් පුෂ්පවල මණිපත්‍ර සංසේචනයෙන් පසුවද හැලී නොයන අතර ඒවා මාංසල වී ඵලාවරණය හා බද්ධව පවතී. පේර හා ජම්බු මීට නිදසුන් ය.

සංසේචනය නොවන ඩිම්බ, සරු බීජ බවට වර්ධනය නොවේ. ඵලයක් තුළ ඇති පුහු බීජ එලෙස සංසේචනය නොවූ පුහු ඩිම්බ වේ. වර්තමානයේදී මිනිසා විසින් කෘතීම හෝමෝන භාවිතා කර සංසේචනය නොවූ ඩිම්බ සහිත පුෂ්පවලින් ඵල හටගැන්වීම සිදු කරයි. මෙලෙස ඵල හටගැන්වීම පාතනෝඵලය ලෙස හැදින්වේ.

වෛරස වලට ඔබ බය විය යුත්තේ ඇයි? වෛරස පිළිබද ගැඹුරින් අධ්‍යනය කරමුද?

 ලෝකයේ ඇති ජීවීන් ප්‍රධාන වශයෙන් අසෛලීය ජීවීන් හා සෛලීය ජීවීන් ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය. එයිනුත් සෛලීය ජීවීන් නැවත ඒකසෛලික හා බහුසෛලික ජීවීන් ලෙස වර්ග කළ හැකි අතර අසෛලීය ජීවීන් වෛරස හා ප්‍රියෝන ලෙස වර්ගකර දැක්විය හැකිය.

            1977 දී කාර්ල් වුසේගේ සෛලීය ජීවීන් පිළිබද නූතන වර්ගීකරණයට අනුව වර්ගීකරණය කර ඇත්තේ සෛලීය ජීවීන් පමණකි. නමුත් අප මෙහිදී අධ්‍යනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ ප්‍රධාන අසෛලීය ජීවී කාණ්ඩයක් වන වෛරස පිළිබඳවයි.

වෛරස වල ලක්ෂණ

වෛරස යනු නිදහස් ජිවී ආකාරයක් නොවේ. අසෛලීය ජීවීන්‍ය. සෛලීය සංවිධානයක් රහිතය. ස්වාධීන පරිවෘත්තියක් නොමැත. එනම් ශක්තිය නිපදවීම හෝ ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සදහා කිසිදු ස්වාධීන යාන්ත්‍රණයක් නොදරයි. වෛරසයක් ජීවී සෛලයක් තුලට ආසාදනය වූ විට පමණක්, ජීවී ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. මිහිමත පුළුල් ව්‍යාප්තියක් පෙන්වන ක්ෂූද්‍ර ජීවී කොට්ඨාශයකි. ඊට හේතුව වන්නේ පියවි ඇසින් දැකිය නොහැකි වීමයි. සාමාන්‍යයෙන් වෛරසයක් ප්‍රමාණයෙන් 20-25nm පමණ වේ. කිසිදු වෛරසයක් සාමාන්‍ය අන්වීක්ෂයකින් නිරීක්ෂණය කළ නොහැකි අතර දැකගත හැකි වන්නේ ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයක් භාවිතයෙන් පමණි. විවිධාකාර හැඩවලින් එනම් විවිධ රූපීය ආකාරවලින් වෛරස දැකගත හැකිය.

Icosadral- මිසතල 


Helical - හේලික්සාකාර 


Filamentous - සූත්‍රිකාකාර 


Head and Tail - හිස සහ වලිගය 






විසතල හැඩැති වෛරස සතුව මුහුණත් රාශියකින් යුක්ත කැප්සිඩයකි. හේලික්සාකාර වෛරස සතුව හේලික්සාකාර/සර්පිලාකාර කැප්සිඩයකි. සියලු වෛරසයන් අන්තර්සෛලීය පරපෝෂිතයන්ය (Obligate Intracelluar Parasites). ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සහ ශක්ති ජනනය සිදුවන සෛල ධාරක සෛල ලෙස තෝරා ගනී. එබැවින් වගා කිරීම සදහා සජීවී සෛල භාවිතා කළ යුතුමය.
උදා: කුකුළු සෛල

බැක්ටීරියා රෝපණ මාධ්‍ය වැනි අජීවී මාධ්‍ය තුල වගා කළ නොහැකි අතර වෛරස යනු කුඩාතම වූත් සරලතම වූත් ආසාදන කාරකයන්‍ය. සියලු සෛලීය ජීවීන් වෛරස මගින් ආසාදනය වේ. බොහෝ වෛරස මගින් ආසාදිත ජීවීන්ට රෝග හටගන්වයි. එක් වෛරස දර්ශකයක් සතුව එක් ධාරක විශේෂයක් හෝ පටු ධාරක විශේෂ පරාසයකි. ඒ අනුව මිහිමත සියලු සෛලීය ජීවීන් ආසාදනය කළ හැකිවන පරිදි, ජෛව ගෝලයේ ඇති වෛරස දර්ශ සංඛ්‍යාව මිලියන ගණනකි.

            බැක්ටීරියා ආසාදන හැකියාව සහිත වෛරස, බැක්ටීරියා භක්ෂක(Bacteriophage) වෛරස නම් වේ. ශාක ආසාදන හැකියාව සහිත වෛරස ශාක වෛරස නම් වේ. සතුන් ආසාදන හැකියාව සහිත වෛරස සත්ව වෛරස නම් වේ. බොහෝ ශාක හා සත්ව වෛරස ස්ඵටිකීකරණය කළ හැකිය. ස්ඵටිකීකරණ තත්වයේදී පවා ආසාදන හැකියාවෙන් යුක්ත වේ.

වෛරසවල පොදු මූලික ව්යූහය

සියලු වෛරස සතුව පොදු මූලික ව්යූහයකි. එක් වෛරස අංශුවක්, විරියෝනයක් ලෙස නම් කරනු ලබයි.


Capsomere - කැප්සොමියර 
Nucleid Acid - නියුක්ලික් අම්ල 
Envelope - ආවරණ කොපුව 
Spikes - ස්පයික්ස්- ඛණ්ඨක 


සියලු විරියෝන සතුව කැප්සිඩයකි/ප්‍රාවරයකි/කොපුවකි. කැප්සොමියර(Kapsomere) නම් වන කුඩා, ප්‍රෝටීන අණු/පොලිපෙප්ටයිඩ/, ගණනාවකින් නිර්මිතය. ප්‍රෝටීන වර්ග සුළු සංඛ්‍යාවක, අණු විශාල සංඛ්‍යාවක් ක්‍රමානුකූලව සැකසී ඇත. විරියෝනයකට ලාක්ෂණික සමමිතියක් ලබා දේ. එනම් කැප්සිඩයෙහි කැප්සොමියර සකස් වී ඇති රටාව වෛරසයෙන් වෛරසයට විවිධ වේ. එසේම ආරක්ෂක ස්ථරයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.ධාරක එන්සයිම කෙතරම් ප්‍රබල වූවද වෛරසයට හානි සිදුවීම වැළකේ.

            කැප්සිඩය ඇතුළත හරය නම් වේ. හරය තුළ වෛරස ගෙනෝමය, එනම් වෛරසයෙහි ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍ය පවතී. සියලු සෛලීය ජීවීන් සතු එකම ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍යය DNA වුවද, ඇතැම් වෛරස තම ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍යය ලෙස දරන්නේ RNA ය. ඇතැම් වෛරස සතුව DNA වේ. කෙසේ වූවද එක් වෛරසයක් සතුවන්නේ, එක් න්‍යෂ්ටික අම්ල වර්ගයක් පමණි. ඒවා තදින් දඟර ගැසී පවතී. ශාක ආසදනය කරන සියලු වෛරස සතුව RNA පවතී. සත්ව වෛරස වල DNA හෝ RNA ඇත.

·         DNA සහිත සත්ව වෛරස - හර්පීස් සිම්ප්ලෙක්ස් (Herpis Simplex)
·         RNA සහිත සත්ව වෛරස - ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරස (HIV)

බොහෝ බැක්ටීරියා භක්ෂක වෛරස වල ඇත්තේ DNA ය. සුළු බැක්ටීරියා භක්ෂක වෛරස ප්‍රමාණයක RNA ඇත. බොහෝ වෛරස සතු න්‍යෂ්ටික අම්ල අණු සංඛ්‍යාව එකක් වේ. නමුත් සමහර වෛරස සතුව දෙකක් හෝ කිහිපයක් වේ. බොහෝ වෛරස හරය තුළ, එන්සයිම එකක් හෝ වැඩි ගණනක් අඩංගුය. වඩාත් සුලබ එන්සයිමය වන්නේ පොලිමරේස් ය.

Retroviruses/රෙට්‍රො වෛරස වැනි, ප්‍රවේනික ද්‍රව්‍ය RNA වන වෛරස කාණ්ඩයන්හි හරය තුළ, Reverse Trascriptate නම් එන්සයිමය අඩංගුය. RNA මගින් DNA සංස්ලේෂණය කිරීම එහි කෘත්‍ය වේ. ඇතැම් සත්ව වෛරසයන්හි, කැප්සිඩයට පිටතින් ආවරණ කොපුවකි/වැස්මකි(Envelope) ප්‍රෝටීන, ග්ලයිකොප්‍රෝටීන හා ලිපිඩ වලින් නිර්මිතය. ලිපිඩ වනාහි, ධාරක සෛලයෙහි ප්ලාස්ම පටලයෙන් ලබාගත් ඒවාය. ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරසයෙහි ආවරණ කොපුවේ, ග්ලයිකොප්‍රෝටීන වලින් සැදි කණ්ඨක පිහිටයි.

වෛරසයන්හි විවිධත්වය


1.      බැක්ටීරියා භක්ෂක වෛරස


·         ආවරණ කොපුවක් ඇත
·         ද්විත්වදාව DNA ඇත
·         තනිදාම RNA නැත
·         ධාරක ජීවී ආකාරය බැක්ටීරියා වේ.
·         කැප්සොමියර ආකාර වන්නේ Icasohedral හිස හා Helical වලිගයයි


2.      Herpes වෛරසය


•           ආවරණ කොපුවක් ඇත
          ද්විත්වදාව DNA ඇත
          තනිදාම RNA නැත
          ධාරක ජීවී ආකාරය මිනිසා වේ.
          කැප්සොමියර ආකාර වන්නේ Icasohedralය


3.      AIDS වෛරසය


 •          ආවරණ කොපුවක් ඇත
          ද්විත්වදාව DNA නැත
          තනිදාම RNA ඇත
          ධාරක ජීවී ආකාරය මිනිසා වේ.
          කැප්සොමියර ආකාර වන්නේ Helical

4.      Influensza වෛරසය


 •          ආවරණ කොපුවක් ඇත
          ද්විත්වදාව DNA නැත
          තනිදාම RNA ඇත
          ධාරක ජීවී ආකාරය මිනිසා වේ.
          කැප්සොමියර ආකාර වන්නේ Helical

5.      TMV වෛරසය


•           ආවරණ කොපුවක් නැත
          ද්විත්වදාව DNA නැත
          තනිදාම RNA ඇත
          ධාරක ජීවී ආකාරය ශාකයන් වේ.
          කැප්සොමියර ආකාර වන්නේ Helical



වෛරස ජීවන චක්‍රය

ජාරක චක්‍රයක්(Lysis cycle) ආසාදිත වෛරසයක් විසින් ධාරක සෛලයක් ජාරණය කරන/බිද හෙලන බැවිනි. අවධි 6 කින් යුක්තය. ඒවා නම්,

·         අධිශෝෂණය (adsorption/attachment)
·         විනිවිදීම (Penetration)
·         සංස්ලේෂණය (Synthesis)
·         එක්ලස් කිරීම (Assembly)
·         ඇසිරීම (Packaaging)
·         ජාරණය (Lysis) වශයෙනි.

අධිශෝෂණයේදී වෛරසය තමාට විශිෂ්ඨ වූ ධාරක සෛලය සමග සම්බන්ධ වීම සිදුවේ. ඒ සදහා වෛරසය මතුපිට විශිෂ්ඨ වූ ප්‍රතිග්‍රාහක පිහිටයි. ධාරක සෛලය තුලට ඇතුළු කෙරෙනුයේ, වෛරසයෙහි හරය තුළ අඩංගු දේ පමණි. එනම් න්‍යෂ්ඨික අම්ල හා එන්සයිම වේ. වෛරසයෙහි ඉතිරි කොටස, ධාරක සෛලය මතුපිටට සම්බන්ධවීම පවතී. මෙසේ වෛරසයෙහි හරයෙහි අඩංගු දෑ, ධාරක සෛලය තුළට ඇතුළු කිරීම ‘විනිවිදීම’ නම් වේ.

            ධාරක සෛලය තුළට ඇතුළු වූ විගස, වෛරස ගෙනෝමය විසින්, ධාරක සෛලයෙහි පාලනය තමා යටතට ගනී. ධාරක සෛලයෙහි ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍ය බිඳ හෙලනු ලැබේ. ධාරක සෛලයට ආවේණික සංස්ලේෂණ ක්‍රියා නැවැත්වීම සිදු කරයි. ධාරක සෛලය සතු රයිබසෝම උපයෝගී කර ගනිමින්, වෛරස ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රයෙන්, වෛරසයට අවශ්‍ය ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය කර ගනී. වෛරස න්‍යෂ්ඨික අම්ල ප්‍රතිගුණනය කර ගනී. මෙම ක්‍රියාවලිය “සංස්ලේෂණය” නම් වේ.

            එක්ලස් කිරීමේදී සංස්ලේෂිත ප්‍රෝටීන උපයෝගී කර ගනිමින් කැප්සිඩ තැනේ. වෛරස න්‍යෂ්ඨික අම්ල ඝන වී, තදින් දගර ගැසේ. කැප්සිඩය තුලට වෛරස න්‍යෂ්ඨික අම්ල හා එන්සයිම ඇසිරීම මගින්, නව වෛරස විශාල ප්‍රමාණයක් නිපදවීම ඇසිරීමේදී සිදුවේ. ජාරණයේදී වෛරස ගෙනෝමය ආශ්‍රයෙන් නිපදවනු ලැබූ ජාරක එන්සයිම මගින්, ධාරක ප්ලාස්ම පටලය හා සෛල බිත්ති බිද හෙලනු ලැබේ. වෛරස් අංශු ධාරක සෛලයෙන් පිටතට නිදහස් වේ.


“වෛරස පිළිබද මූලික අර්ථ දැක්වීම මින් නිමයි. ඉදිරියෙදී වෛරස රෝග හා බැක්ටීරියා පිළිබද දැනුම ගෙනහැර පෑමට අප සූදානම්. මෙම ලිපිය තුළින් ඔබ යම් දැනුමක් ලැබූයේ නම් එයයි අපගේ සතුට”

MS Access ඉගෙන ගැනීමට පිවිසෙමු

MS Access යනු Microsoft Office තුල තිබෙන වැදගත් මෘදුකාංගයක් කියලා ඔයාලා දන්නවනේ. කාර්‍යාලීය කටයුතු පහසු කිරීමට Word හා Excel වගේම මේ මෘදුකාංගයත් ගොඩක් උදව් වෙනවා. ඉතින් ඒ නිසා Access ඉගෙනගන්නට කැමති ඔයාලා වෙනුවෙන් ලිපි කිහිපයක්ම ලියන්නට අපි තීරණය කලා. ඉතින් අපි Access වලට පිවීසීමක් මේ ලිපිය තුලින් ලබා ගමු එහෙනම්.

            මෘදුකාංගයකට අවශ්‍ය දත්ත පැහැදිලිව පිලිවෙලකට තැන්පත් කිරීමට Database භාවිතා කරනු ලබනවා. මේ Database නිර්මාණය කිරීම සදහා access වගේම SQL හා MYSQL යන මෘදුකාංගද භාවිතා කරන්නට පුලුවන්. access database එකක් සැකසීමේදී දැනගත යුතු ප්‍රධාන කොටස් 4ක් තිබෙනවා

1.      Table
2.      Query
3.      Form
4.      Report

අපි දැන් මේ කොටස් 4 ගැන වෙන වෙනම කරුණු සොයා බලමු.


·         Table



Database එකකදී දත්ත ඇතුලත් කිරීමට භාවිතා කරන මූලිකම අංග මේ නමින් හදුන්වනවා.



·         Query


Database එකක අඩංගු දත්ත වලින් එක් දත්තයක් පමණක් Query එකක් ලෙස database එකක තවත් තැනකට ලබා ගැනීමට මෙය භාවිතා කරනු ලබනවා.



·         Form

Database එකකට දත්ත ඇතුලත් කර ගැනීම සදහා User Interface එකක් නිර්මාණය කිරීම මේ හරහා සිදුකරගත හැකිය.




·         Report


Database එකේ ඇති දත්ත වලින් ඊට අදාල table එකට වෙන්වුණු පැහැදිලි වාර්තාවක් මුද්‍රණය කර ගැනීම මෙහි කාර්‍යයයි.


අපගේ ජනප්‍රියම ලිපි